Dag lezer, Het zal beroepsmisvorming zijn, maar bij de berichten over het gebikkel tussen Soundos El Ahmadi en Bart Schols in verband met vrouwen die belaagd worden door mannen moesten wij spontaan denken aan de vrouwtjesschildpadden op het afgelegen Macedonische eiland Golem Grad. Driekwart heeft genitale verwondingen en veel vrouwtjes laten zich van de kliffen vallen omdat ze zo zwaar belaagd worden door geile mannetjes. De reden voor die gruwel: er zijn negentien mannetjes per vrouwtje. Wat precies dat grote onevenwicht heeft veroorzaakt, is nog een raadsel.
In Canada deden onderzoekers ondertussen een veel vreedzamere ontdekking. Ze groeven de gefossiliseerde schedel op van een van de eerste ‘vegetarische’ dieren. De ‘tyrannoroter heberti’ was een ‘microsauriër’, een kleine hagedisachtige viervoeter. “Op een bepaald moment moeten ze hebben besloten om een salade als lunch te eten”, zegt hoofdonderzoeker Arjan Mann. Want de tanden en de vorm van de schedel wijzen duidelijk op een aanpassing aan plantaardige voeding.
Vandaag zitten sommige menselijke vegetariërs met de handen in het haar omdat de veggieburger onder vuur ligt. Volgens sommigen is het ‘ultrabewerkte voeding’ en is dat verschrikkelijk ongezond. Collega Dieter De Cleene kan hen geruststellen: veggieburgers zijn geen aanslag op je gezondheid.
En voor de planeet zijn veggieburgers sowieso gezonder, omdat de vleesindustrie een grote motor is van ontbossing. Of de opmars van veggieburgers daar iets mee te maken heeft, kunnen we niet hard maken, maar er is wel een lichtpuntje: satellietgegevens tonen aan dat de ontbossing van het Amazonegebied in Brazilië blijft afnemen.
Met de natuur in het kleine Vlaanderen gaat het niet zo goed, zo blijkt uit een analyse van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). “Nergens in Europa is het slechter gesteld met de natuur dan bij ons”, concludeert een van de onderzoekers. Sommige burgers helpen alvast hitsige padden bij ‘de grote jaarlijkse oversteek’ van hun leefgebied naar stukjes natuur waar ze paren. Omdat hier zoveel verkeersaders zijn, riskeren miljoenen padden jaarlijks hun leven op weg naar de voortplanting. Vrijwilligers brengen hen daarom veilig naar de overkant. De auto’s razen voorbij, maar de padden “zijn te opgewonden om het gevaar te zien”, zo legt een van hen uit. Sinds de eerste actie in 1988 worden er volgens Natuurpunt jaarlijks zo’n 200.000 geile padden gered.
Dat is nodig, want door droogte, habitatverlies, ziektes en klimaatopwarming gaat het steeds slechter met de pad.
Ook de mens blijft klappen krijgen door de klimaatcrisis. Noodweer dat intenser en frequenter wordt door de opwarming van de aarde, richtte onlangs ravages aan in Marokko, Frankrijk, Spanje en Portugal en eiste meerdere doden. In Australië veroorzaakt extreme hitte een ‘cruel summer’. “Sinds de bosbranden van 2019-2020, die een gebied ter grootte van bijna het Verenigd Koninkrijk in de as legden en 3 miljard dieren doodden of ontheemden, gaat warmer weer elk jaar gepaard met angst. Zelfs naar Australische maatstaven is deze zomer wreed. De hitte is verstikkend, de branden woeden”, bericht The Guardian.
Ook in Europa leeft vrees voor zomerhitte. Uit een nieuwe bevraging bij 27.000 mensen komt naar voren dat veel Europese burgers zich grote zorgen maken over hitte. Velen blijken onvoldoende voorbereid om het hoofd te bieden aan de toenemende frequentie en omvang van hittegolven, overstromingen of watertekorten in hun woning. Meer dan een derde (38%) geeft aan dat ze het zich niet kunnen veroorloven om hun woning voldoende te koelen in de zomer.
In eigen land blijkt uit een studie van VITO dat het aantal hittedagen in onze steden minstens zal verdubbelen tegen 2100. Mocht er veel ambitieuzer klimaatbeleid worden gevoerd, zou dat flink ingeperkt kunnen worden. Maar dat zit er niet echt in, nu Amerikaans president Donald Trump een uitgesproken anti-klimaatbeleid voert en zelfs de wetenschappelijke bevinding dat klimaatverandering een gevaar vormt voor mensen laat schrappen uit de overheidscommunicatie.
Ondertussen zorgt de duizelingwekkende uitrol van artificiële intelligentie ook voor extra druk op het milieu en het klimaat. Om aan zo’n sombere berichten te ontsnappen, vluchten ook wij graag de bioscoop in om ons onder te dompelen in de wereld van de dichte winterbossen in de Vogezen, die centraal staan in de filmische documentaire Le Chant des Forêts. De ongrijpbare lynxen, een schuw auerhoen, vechtende edelherten, slaperige dwerguilen, mysterieuze bosklanken en feeërieke mistbanken blijken voor verrassend veel mensen verleidelijk. In Frankrijk werd de film met 1,2 miljoen bezoekers een onverwacht megasucces en ook in ons land lopen de eerste bezoekersaantallen al hoog op.
“Nooit eerder zag ik zo’n enthousiast publiek”, verklaarde Pierre-Emmanuel Fleurantin, medeoprichter van het productiebedrijf achter de film.
In Frankrijk kwam er een hele horde sociologen en filosofen aan te pas om dat te verklaren, en er wordt zelfs onderzoek gevoerd naar de vraag waarom natuurfilms tegenwoordig zo populair zijn. Een studie van de Universiteit van Berkeley wees uit dat dit soort films “gevoelens als geluk en verwondering losmaakt, terwijl nieuws- en entertainmentprogramma’s respondenten vooral angstig maken”, bericht collega Ewoud Ceulemans. De natuur is blijkbaar niet alleen iets wat we moeten redden, maar ook iets wat ons redt.
Verwonderde groeten, Barbara Debusschere | 
